Kimyager · Kimyasal metroloji

Dr. İlker Ün

Kıdemli Başuzman Araştırmacı, TÜBİTAK Ulusal Metroloji Enstitüsü (UME)

Ölçüm sonuçlarının güvenilirliği, bilimin ve toplum sağlığının sessiz temelidir. Çalışmalarımın odağında bu güvenin kimyadaki karşılığı var: Bir maddenin ne kadar saf olduğunu ya da bir numunede ne kadar bulunduğunu, belirsizliği bilinen ve SI birimlerine izlenebilir biçimde ölçmek. 2012'den bu yana TÜBİTAK Ulusal Metroloji Enstitüsü'nde (UME) Kıdemli Başuzman Araştırmacı olarak kantitatif NMR (qNMR) yöntemleri geliştiriyor, bu birikimle çok sayıda kamu kuruluşuna ve özel firmaya NMR analizleriyle destek veriyorum.

Gıda güvenliğinden klinik analizlere uzanan sertifikalı referans malzeme projelerinde ve ulusal metroloji enstitülerinin ölçüm yeterliliklerini sınayan uluslararası CCQM karşılaştırmalarında yer aldım. Avrupa metroloji programı EMPIR kapsamında kantitatif MR görüntülemenin metrolojik altyapısını kuran projelere katkı verdim. 2015 ve 2017'de Paris'teki Uluslararası Ağırlıklar ve Ölçüler Bürosu'nda (BIPM) misafir araştırmacı olarak mikotoksin referans malzemeleri için qNMR yöntemleri ve ölçüm belirsizliği üzerine çalıştım.

NMR spektroskopisiyle yolculuğum Gebze Teknik Üniversitesi'nde başladı; anorganik kimya alanında, fosfazen kimyası üzerine yüksek lisans ve doktora yaptım. Sentetik kimyadan gelen bu bakış açısı, bugün yapı aydınlatmadan saflık tayinine ve biyolojik sıvılarda metabolit profiline uzanan geniş bir NMR uygulama yelpazesinde bana yol gösteriyor.